Μία από τις μεγαλύτερες αυταπάτες της μεταπολεμικής φιλελεύθερης Δύσης ήταν η άποψη ότι η δημοκρατία είναι δεδομένη. Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης αρχίσαμε να πιστεύουμε ότι η Δημοκρατία όχι μόνο δεν κινδυνεύει αλλά θα είναι πρότυπο για όλες τις χώρες. Οτι οι πολίτες σε χώρες με αυταρχικά καθεστώτα θα επιδιώξουν να τα γκρεμίσουν και να μετεξελιχθούν σε ευνομούμενες Δημοκρατίες.
Οι πολιτικές εξελίξεις σε πολλές χώρες της ευρωπαϊκής ένωσης την τελευταία δεκαετία αλλά και στις ΗΠΑ μετά την κατάληψη του Καπιτώλιου από οπαδούς του Trump που αμφισβήτησαν τα εκλογικά αποτελέσματα μας υποχρεώνουν να επανεξετάσουμε την άποψή μας για την Δημοκρατία. Σήμερα η δημοκρατία κινδυνεύει περισσότερο ίσως από κάθε άλλη φορά μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο.
Από την έρευνα του Progressive Lab σε πέντε χώρες της ΕΕ προκύπτει οτι τα κόμματα έχουν απαξιωθεί στη συνείδηση των πολιτών. Αυτή είναι μια επικίνδυνη εξέλιξη για τη Δημοκρατία γιατί δεν νοείται κοινοβουλευτική Δημοκρατία χωρίς κόμματα με ουσιαστική συμμετοχή και αποδοχή των πολιτών. Τα κόμματα πρέπει να επανεξετάσουν το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας τους και να δώσουν την δυνατότητα στους πολίτες να ακουστούν οι απόψεις τους. Αυτή είναι η καλύτερη άμυνα για τις απειλές που δέχεται η Δημοκρατία.
Οι Έλληνες είναι από τους πλέον δυσαρεστημένους με την οικονομική τους κατάσταση (55%). Αν και η ελληνική οικονομία την τελευταία τριετία τρέχει γρηγορότερα από τις άλλες χώρες της ΕΕ από την δημοσκόπηση προκύπτει ότι δεν τρέχει για όλους τους Έλληνες αλλά για ένα μικρό τμήμα της κοινωνίας αφού μόλις το 15,7% δηλώνει ικανοποιημένο με την οικονομική του κατάσταση. Ακόμη πιο απαισιόδοξη η εκτίμηση τους (59,9%) – που είναι κοινή με την άποψη των Γάλλων (55,4%) – ότι η γενιά τους ζει χειρότερα από την γενιά των γονιών τους.
Παρά τη δύσκολη οικονομική τους κατάσταση είναι από τους πλέον ισχυρούς υποστηρικτές της Δημοκρατίας και εναντιώνονται στην ιδέα της δικτατορίας ως λύση στα προβλήματα τους. Το γεγονός ότι είναι οι πλέον δυσαρεστημένοι από την λειτουργία της Δημοκρατίας και η αποστασιοποίηση τους από τα κόμματα είναι ένα ηχηρό μήνυμα προς αυτά. Αν θέλουν να κερδίσουν τους πολίτες οφείλουν να συνομιλούν μαζί τους όταν ετοιμάζουν τα προγράμματά τους και να μην επαφίενται στα προγράμματα των αρίστων που ετοιμάζονται σε κλειστές αίθουσες ερήμην της κοινωνίας
*Ο κ. Φίλιππος Σαχινίδης είναι Συντονιστής Επιστημονικής Επιτροπής του Progressive Lab και πρ. Υπουργός Οικονομικών.
